De laatste jaren kent de incidentie van diabetes type 1 en vooral van diabetes type 2 een aanzienlijke stijging over de hele wereld. Sommigen voorspellen ook dat in de toekomst het aantal diabetespatiënten zal verdubbelen. Erfelijke factoren spelen een rol bij de ontwikkeling van diabetes, maar een nog belangrijkere factor is onze hedendaagse manier van eten en leven.
Ongezonde voeding, onregelmatig en gehaast leven en onvoldoende lichaamsbeweging werken overgewicht in de hand, wat nu juist één van de belangrijkste risicofactoren is om diabetes type 2 te ontwikkelen!
Als de ziekte al ontwikkeld is, gaan we streven naar een gezonde diabetesvoeding met voldoende lichaamsbeweging. Bij personen met diabetes type 1 is een ideale verhouding tussen de opgenomen koolhydraten en de ingespoten insuline noodzakelijk. Bij type 2 diabetes gaan we streven naar een geleidelijk gewichtsverlies of behoud van het gewicht. Zo remmen we een snelle achteruitgang en ontwikkeling van chronische complicaties af.
• Gezonde voeding bij diabetes type 1.
Diabetes type 1 is een erfelijke en chronische aandoening die gekenmerkt wordt door een absoluut tekort aan ß-cellen in de pancreas. Die staan in voor de productie van insuline. Insuline is de sleutel die ervoor zorgt dat je cellen koolhydraten of suikers uit de voeding opnemen. Wanneer je lichaam geen insuline produceert, zal er glucose in de bloedbaan blijven en zorgen voor een te hoge bloedsuikerspiegel of glycemie. Dit moet je vermijden door het toedienen van insuline van buitenaf. Aangezien repetitief te hoge glycemiewaarden de ontwikkeling van chronische complicaties in een stroomversnelling brengen, moet je streven naar een normoglycemie.
Een gezonde voeding bij type 1 diabetes is belangrijk om verschillende redenen:
1. Toediening van insuline kan soms zorgen voor een gewichtsstijging. Aangezien overgewicht een risicofactor is op ontwikkeling van chronische complicaties, zoals hart- en vaatziekten, diabetische voet en blindheid, is het belangrijk het gewicht onder controle te houden.
2. De inname van koolhydraten en de dosis insuline moeten op elkaar afgestemd zijn. Op die manier kun je de glycemie onder controle houden en heb je geen last van de bijwerkingen van een te hoge of te lage glycemie.
3. Om te komen tot een evenwicht werken we met koolhydraatporties. Eén koolhydraatportie is gelijk aan 12,5 g koolhydraten. Zolang je de totale hoeveelheid koolhydraten per maaltijd respecteert, kun je variëren met koolhydraatbevattende producten.
• Gezonde voeding bij diabetes type 2.
Bij personen met diabetes type 2 spreken we van een relatief tekort aan de ß-cellen van de pancreas die insuline produceren. Ze zijn wel aanwezig, maar de werking is onvoldoende. Ze produceren dus te weinig insuline. Een ander probleem kan zijn dat er wel voldoende insuline geproduceerd wordt, maar dat de insuline onvoldoende werking heeft ter hoogte van de cellen. Daardoor neemt je lichaam de glucose niet snel genoeg op. De cellen worden ook ongevoelig voor de weinig actieve insuline. We spreken dan van insulineresistentie.
Overgewicht en onvoldoende lichaamsbeweging werken dit extra in de hand. Aangezien personen met diabetes type 2 meestal overgewicht hebben, is wijziging van eet- en beweegpatroon van cruciaal belang. Door geleidelijk aan te vermageren, is het mogelijk om de achteruitgang van de ziekte te vertragen of zelfs te stoppen. Bij pre-diabetes kun je diabetes type 2 voorkomen door vermagering, meer lichaamsbeweging en rookstop!
• Gezond vermageren ter preventie van diabetes type 2.
Waarom ontwikkelt een persoon diabetes en de andere niet? Er is allereerst een erfelijke factor die een belangrijke rol speelt. Daarnaast zijn er tal van andere risicofactoren, waarvan zwaarlijvigheid een zeer belangrijke is.
Wanneer je een normaal gewicht kunt bereiken en behouden, daalt het risico op ontwikkeling van diabetes type 2 drastisch. Daarnaast pas je terug beter in je kleren, ben je energieker, … Redenen genoeg dus om gezond te eten en regelmatig te bewegen!
